Vào ngày 24 tháng 2 năm 2024, lá phiếu đầu tiên của mùa bầu cử sơ bộ đảng Cộng hòa tại South Carolina đã được kiểm. Nhưng điều mà giới đầu tư crypto quan tâm không phải là tên người chiến thắng – mà là một câu hỏi lớn hơn: Liệu sự trở lại của Donald Trump có phải là chất xúc tác cho một chu kỳ tăng giá mới của Bitcoin, hay là khởi đầu cho một cơn bão quy định mới? Trong 7 ngày qua, thị trường đã phản ứng với từng dòng tweet của ông theo cách mà không một chỉ báo kỹ thuật nào giải thích được. Điều đó khiến tôi nhớ lại một bài học từ năm 2017, khi tôi phát hiện ra rằng whitepaper không bao giờ là thứ khiến người ta mua token – mà là câu chuyện mà họ tự kể cho mình nghe về tương lai.
Vòng đời của một ảo tưởng: từ "Trump sẽ phá hủy Bitcoin" đến "Trump là vị cứu tinh của crypto" – tất cả chỉ diễn ra trong vòng 4 năm. Tôi đã chứng kiến quá nhiều lần thị trường gắn kỳ vọng vào một nhân vật chính trị, rồi thất vọng, rồi lại tìm một nhân vật mới. Nhưng lần này, có điều gì đó khác biệt. Sự khác biệt nằm ở cấu trúc, không phải ở con người.
Context: Khi địa chính trị trở thành câu chuyện của blockchain
Hãy nhìn lại lịch sử: Bitcoin ra đời năm 2008, ngay sau cuộc khủng hoảng tài chính – một cuộc khủng hoảng do sự mất niềm tin vào các tổ chức tài chính lớn. Từ đó đến nay, mỗi chu kỳ tăng giá của Bitcoin đều gắn với một cuộc khủng hoảng niềm tin vào hệ thống truyền thống: bất ổn chính trị, lạm phát, chiến tranh, hay sự mất uy tín của các định chế. Năm 2020, khi đại dịch COVID-19 khiến các chính phủ in tiền vô tội vạ, Bitcoin đã tăng từ 7.000 lên 60.000 USD. Năm 2022, khi FTX sụp đổ, chính nó lại là một minh chứng cho sự cần thiết của phi tập trung hóa.
Giờ đây, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2024 đang trở thành một "sự kiện thiên nga đen" mà thị trường crypto không thể bỏ qua. Không phải vì Trump yêu hay ghét Bitcoin, mà vì chính sách của ông – dù là gì – sẽ định hình lại trật tự tài chính toàn cầu. Và trật tự đó, trực tiếp hay gián tiếp, quyết định dòng tiền chảy vào tài sản số.
Trump không phải là một người am hiểu công nghệ, nhưng ông hiểu rất rõ sức mạnh của câu chuyện. Ông từng gọi Bitcoin là "trò lừa đảo" vào năm 2019, nhưng đến năm 2024, ông đã phát hành các bộ sưu tập NFT và tuyên bố rằng "nếu chúng ta không làm chủ crypto, Trung Quốc sẽ làm". Đây không phải là sự thay đổi niềm tin – mà là sự thích nghi với một câu chuyện đang thắng thế. Và điều đó, theo góc nhìn của một Narrative Hunter như tôi, chính là tín hiệu đáng chú ý nhất.
Core: Ba kênh truyền dẫn từ chính trị đến giá crypto
1. Kênh quy định: Cuộc chiến giành SEC
Trong nhiệm kỳ đầu của Trump, Gary Gensler vẫn chỉ là một giáo sư tại MIT. Nhưng đến năm 2021, khi Trump rời Nhà Trắng, Gensler được bổ nhiệm làm Chủ tịch SEC – và trở thành cơn ác mộng của ngành crypto. Ông đã khởi kiện Coinbase, Binance, Ripple, và hàng loạt dự án khác, với cách tiếp cận "regulation-by-enforcement" – không ban hành quy tắc rõ ràng, mà chỉ phạt những người đi trước.
Điều tôi học được từ thất bại với ICO năm 2018: khi một cơ quan quản lý cố tình không ban hành quy tắc, đó không phải vì họ không hiểu công nghệ – mà vì họ muốn giữ quyền lực tối thượng trong việc quyết định ai được phép tồn tại. Gensler không khác gì một "người kể chuyện" về sự bảo vệ nhà đầu tư, nhưng câu chuyện của ông thực chất là một câu chuyện về sự kiểm soát.
Nếu Trump thắng cử, khả năng cao ông sẽ thay thế Gensler bằng một người thân thiện với crypto hơn – có thể là Hester Peirce, người được mệnh danh là "Crypto Mom" trong SEC. Điều này sẽ mở đường cho các quỹ ETF altcoin, giảm bớt áp lực pháp lý, và có thể đưa Bitcoin vào các danh mục đầu tư của các quỹ hưu trí. Nhưng đừng vội ăn mừng. Trump không làm điều đó vì ông tin vào blockchain – ông làm điều đó vì ông tin vào chiến thắng. Và chiến thắng của ông có thể đến từ việc xoa dịu một nhóm cử tri đông đảo: những người đã mất tiền trong vụ FTX và đang tìm kiếm một "kẻ thù" để đổ lỗi.
2. Kênh địa chính trị: Bất ổn là liều thuốc tăng giá
Trong bài phân tích địa chính trị gần đây của tôi, khi nghiên cứu về bầu cử sơ bộ South Carolina, tôi nhận ra một điều: Trump không chỉ là một ứng viên tổng thống – ông là một "biến số làm thay đổi phương trình rủi ro" đối với toàn bộ hệ thống tài chính toàn cầu.
Khi Trump nói rằng ông có thể kết thúc chiến tranh Ukraine trong 24 giờ, điều đó có nghĩa là gì đối với thị trường năng lượng? Khi ông đe dọa rút khỏi NATO, các quốc gia châu Âu buộc phải tăng chi tiêu quân sự – làm trầm trọng thêm thâm hụt ngân sách. Khi ông áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc, lạm phát ở Mỹ có thể quay trở lại. Tất cả những kịch bản này, dù xảy ra theo hướng nào, đều có một điểm chung: chúng làm suy yếu niềm tin vào các tài sản truyền thống.
Đây chính là cơ chế mà tôi quan sát được trong DeFi Summer 2020 và phát hiện ra rằng: khi niềm tin vào ngân hàng trung ương sụp đổ, dòng tiền sẽ tìm đến bất cứ thứ gì có thể "thoát ly" khỏi hệ thống. Năm 2020, đó là yield farming. Năm 2024, đó có thể là Bitcoin – như một hàng rào chống lại sự bất ổn địa chính trị. Nhưng có một nghịch lý: Bitcoin từng được tạo ra để chống lại chính phủ, nhưng giá của nó lại đang phụ thuộc vào việc chính phủ nào đang nắm quyền. Điều đó cho thấy, ở thì hiện tại, crypto vẫn chưa thoát khỏi "vòng đời kể chuyện" của các tài sản tài chính truyền thống.
3. Kênh kinh tế vĩ mô: Trump và cú đòn kép lên đồng Đô la
Trump có một ám ảnh với lãi suất. Trong nhiệm kỳ đầu, ông liên tục gây áp lực lên Cục Dự trữ Liên bang để giảm lãi suất, thậm chí đe dọa sa thải Chủ tịch Jerome Powell. Ông cũng từng tuyên bố rằng một đồng Đô la yếu sẽ tốt cho xuất khẩu của Mỹ. Nếu ông quay lại với chính sách này, chúng ta có thể thấy Fed buộc phải nới lỏng tiền tệ trước thời hạn – điều mà thị trường crypto coi là "bơm thanh khoản toàn cầu".
Nhưng ở chiều ngược lại, có một rủi ro mà ít người nói đến: Trump có thể không tôn trọng tính độc lập của Fed, gây ra một cuộc khủng hoảng niềm tin vào đồng USD ngay tại quê nhà. Điều này sẽ tạo ra một cú sốc ngắn hạn cho Bitcoin (vì thanh khoản USD thắt chặt), nhưng dài hạn lại là chất xúc tác – bởi vì khi đồng tiền dự trữ thế giới mất uy tín, vàng và Bitcoin mới là những kẻ hưởng lợi cuối cùng.
Tôi nhớ lại một nhận định của một nhà giao dịch kỳ cựu mà tôi phỏng vấn vào năm 2022: "Bitcoin không tăng vì Trump hay Biden. Bitcoin tăng khi mọi người mất niềm tin vào thứ mà họ đang nắm giữ." Câu nói đó ám ảnh tôi suốt 2 năm qua, đặc biệt là sau khi FTX sụp đổ, tôi chứng kiến hàng nghìn người mất trắng, không phải vì Bitcoin giảm giá, mà vì họ tin vào một câu chuyện sai lệch về "sự an toàn" của một sàn giao dịch tập trung.
Contrarian: Trump không phải là nhân tố chính – và điều đó mới là vấn đề
Hãy lùi lại một bước. Trong khi cả thế giới đang nhìn vào cuộc bầu cử Mỹ, tôi tin rằng có một câu chuyện mạnh mẽ hơn đang diễn ra bên dưới bề mặt. Đó là sự thay đổi cấu trúc trong cách vốn được phân bổ, bất kể ai thắng cử.
Tôi không tin vào các cuộc thăm dò, tôi tin vào người kể chuyện đi trước.
Cụ thể: Vào năm 2023, hai quỹ đầu tư lớn nhất thế giới – BlackRock và Fidelity – đã nộp đơn xin ETF Bitcoin giao ngay. Họ không làm điều đó vì họ tin Trump hay Biden sẽ thắng. Họ làm điều đó vì họ nhìn thấy một xu hướng kéo dài 15 năm: ngày càng nhiều người, đặc biệt là thế hệ Millennials và Gen Z, không tin tưởng vào hệ thống tài chính truyền thống. Họ muốn kiểm soát tài sản của mình, và họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro để làm điều đó.
Điều này dẫn tới một nghịch lý mà những người theo trường phái "Bitcoin là phi đảng phái" không muốn thừa nhận: Bitcoin đã trở thành một tài sản tài chính, và giống như mọi tài sản tài chính khác, nó bị ảnh hưởng bởi chính trị. Nhưng mức độ ảnh hưởng đó không tuyến tính như mọi người nghĩ. Có những thời điểm, một tweet của Trump đẩy giá lên 5%. Nhưng có những thời điểm, một quyết định của Fed lại tác động mạnh hơn nhiều, lên tới 30%.
Góc nhìn phản trực giác ở đây là: Nếu Trump thắng, Bitcoin có thể sụp đổ trong ngắn hạn. Và nếu Trump thua, Bitcoin cũng có thể sụp đổ. Vì thị trường thường giao dịch dựa trên kỳ vọng, và khi kỳ vọng được xác nhận, nó sẽ bán ra tin tức.
Hãy nhìn vào lịch sử: Sau khi ETF Bitcoin được phê duyệt vào tháng 1/2024, giá Bitcoin giảm từ 49.000 xuống 38.000 USD trước khi hồi phục. Tin tốt đã được phản ánh. Tương tự, nếu Trump giành chiến thắng, các chính sách thân thiện với crypto có thể không đến ngay lập tức – thậm chí có thể gây thất vọng. Nếu ông thua, thị trường sẽ lo sợ sự tiếp tục của Gensler, và bán tháo ngay lập tức.
Nhưng có một điều mà cả hai kịch bản đều có điểm chung: sự bất ổn địa chính trị sẽ không biến mất sau cuộc bầu cử. Dù ai thắng, nước Mỹ vẫn bị chia rẽ. Châu Âu vẫn đối mặt với chiến tranh. Trung Quốc vẫn theo đuổi tham vọng công nghệ. Và đó, một lần nữa, chính là mảnh đất màu mỡ cho sự phát triển của blockchain – một hệ thống không cần xin phép, không cần tin tưởng vào bất kỳ một quyền lực trung tâm nào.
Takeaway: Câu chuyện đã đổi chủ – bạn còn giữ vé không?
Khi tôi ngồi phân tích dữ liệu bầu cử từ South Carolina, tôi nhận ra rằng mình đã học được một bài học quý giá từ thất bại với ICO năm 2018: vòng đời của một ảo tưởng luôn bắt đầu bằng sự phấn khích, đi qua sự phủ nhận, rồi kết thúc bằng sự chấp nhận. Với Bitcoin, chúng ta đã chứng kiến chu kỳ này lặp lại nhiều lần: "Bitcoin sẽ về 0", "Bitcoin là vàng kỹ thuật số", "Bitcoin sẽ thay thế USD", và giờ là "Bitcoin là tài sản dự trữ chiến lược".
Không ai trong chúng ta có thể chắc chắn Trump hay Biden sẽ làm gì với crypto. Nhưng có một điều chắc chắn: những người thực sự xây dựng giá trị – các nhà phát triển giao thức, các kỹ sư, các nhà nghiên cứu – họ không quan tâm ai ngồi trong Nhà Trắng. Họ tiếp tục viết code, tiếp tục khởi chạy các ứng dụng phi tập trung, tiếp tục thử nghiệm những mô hình quản trị mới. Và khi chính trị trở nên quá ồn ào, những người đó trở thành những người kể chuyện duy nhất đáng để lắng nghe.
Câu hỏi cuối cùng tôi muốn đặt ra cho bạn, những người đang đọc bài viết này: Bạn đang đầu tư vào một câu chuyện do các chính trị gia tạo ra, hay bạn đang đầu tư vào một câu chuyện do chính bạn xây dựng? Bởi vì trong một thị trường mà ai cũng có thể phát biểu nhưng không ai có thể kiểm soát, thì người duy nhất mà bạn có thể tin tưởng, chính là người kể chuyện bên trong bạn. Và như tôi đã nói từ năm 2020: "Kẻ chơi lâu dài không cần tweet." Họ chỉ cần làm đúng việc của mình, để thời gian chứng minh.
