Vào tháng 11 năm 2022, khi FTX sụp đổ và thị trường chìm trong tuyệt vọng, một bức ảnh chụp màn hình 13F filing của một quỹ đầu tư lớn bắt đầu lan truyền trên Twitter. Nó cho thấy họ đã tăng gấp đôi vị thế cổ phiếu Coinbase. Hành động đó nói lên điều gì? Liệu có phải các tổ chức đang âm thầm tích lũy trong bóng tối, hay họ chỉ đang chơi một trò chơi khác?
Hãy cùng tôi, một người đã theo dõi dòng vốn tổ chức từ năm 2017, giải mã bức tranh thực sự. Bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng phần lớn các tổ chức không mua Bitcoin hay Ethereum trực tiếp. Họ mua cổ phiếu của các công ty nắm giữ crypto – MicroStrategy, Coinbase, Riot Platforms, Marathon Digital. Và điều đó thay đổi mọi thứ.
Context: Tại sao tổ chức chọn cổ phiếu thay vì coin?
Để hiểu, bạn cần biết về 13F – một báo cáo hàng quý mà các nhà quản lý đầu tư trên 100 triệu đô la phải nộp cho SEC. Nó tiết lộ những gì họ nắm giữ. Trong thị trường gấu 2022-2023, các 13F từ các quỹ như ARK Invest, BlackRock, Fidelity cho thấy một xu hướng rõ ràng: họ tăng tỷ trọng cổ phiếu crypto, nhưng giảm hoặc giữ nguyên tiếp xúc trực tiếp với coin.
Lý do? Đầu tiên là quy định. Mua coin trực tiếp đặt ra vấn đề về lưu ký, thuế, và tuân thủ. Mua cổ phiếu của Coinbase, bạn đang mua một công ty được SEC giám sát, có báo cáo tài chính minh bạch. Thứ hai, thanh khoản. Cổ phiếu có thể giao dịch 24/5 trên sàn chứng khoán, trong khi coin giao dịch 24/7 nhưng thị trường mỏng hơn. Thứ ba, tâm lý nhà đầu tư tổ chức: họ quen với việc định giá dựa trên P/E, dòng tiền, không phải on-chain metrics.
Nhưng sâu xa hơn, có một sự thật phũ phàng: các tổ chức không cần public chain của bạn. Họ cần một câu chuyện tăng trưởng, và cổ phiếu crypto concept là cách dễ nhất để kể câu chuyện đó mà không phải đối mặt với rủi ro kỹ thuật.
Core: Phân tích dữ liệu 13F trong bear market 2022-2023
Dựa trên kinh nghiệm theo dõi hơn 200 quỹ đầu tư, tôi nhận thấy ba xu hướng chính:
- MicroStrategy (MSTR) trở thành 'Bitcoin ETF tổng hợp' – Các quỹ như ARK, Citadel, và nhiều quỹ phòng hộ đã mua MSTR với khối lượng lớn. Tại sao? Bởi vì MSTR không chỉ là cổ phiếu của một công ty phần mềm, mà là một 'quỹ Bitcoin' với tỷ lệ nắm giữ khoảng 0.00038 BTC mỗi cổ phiếu. Khi Bitcoin tăng, MSTR tăng gấp đôi. Điều này cho phép các tổ chức có được đòn bẩy mà không cần mua BTC trực tiếp.
- Coinbase (COIN) – Cửa sổ vào nền kinh tế on-chain – Mặc dù Coinbase là một công ty tập trung, nhưng doanh thu của nó tỷ lệ thuận với khối lượng giao dịch crypto. Các quỹ như BlackRock, Vanguard đã tăng nắm giữ COIN trong quý 4/2022, ngay khi thị trường chạm đáy. Họ đặt cược vào sự phục hồi của khối lượng giao dịch, không phải vào triết lý phi tập trung.
- Các công ty khai thác (RIOT, MARA) – Cược vào giá điện và hashprice – Khai thác là một ngành công nghiệp nặng về vốn, nơi lợi nhuận phụ thuộc vào giá Bitcoin và chi phí điện. Các quỹ đầu tư giá trị như Renaissance Technologies đã mua RIOT với kỳ vọng rằng các công ty khai thác hiệu quả sẽ sống sót và thống trị sau sự kiện halving.
Điều thú vị là, trong cùng thời kỳ, dòng vốn vào các quỹ Bitcoin trust (GBTC) gần như bằng 0. Các tổ chức đã chuyển từ mua GBTC (một sản phẩm lưu ký) sang mua cổ phiếu của các công ty có hoạt động kinh doanh crypto. Đây là một sự thay đổi cấu trúc quan trọng.
Contrarian: Góc nhìn phản trực giác – Tổ chức mua cổ phiếu không phải là tín hiệu tăng giá cho blockchain
Hầu hết mọi người nhìn thấy tin 'tổ chức mua crypto' và vui mừng. Nhưng hãy xem xét kỹ: họ mua cổ phiếu của các công ty tập trung. Điều này không tạo ra nhu cầu on-chain. Nó không làm tăng phí gas, không tăng TVL của DeFi, không thúc đẩy việc sử dụng blockchain. Nó chỉ làm tăng giá cổ phiếu của các công ty niêm yết.
Đây là một sự mỉa mai: những người theo chủ nghĩa phi tập trư vui mừng khi thấy tổ chức mua cổ phiếu của một công ty tập trung.
Hơn nữa, việc tổ chức mua cổ phiếu thay vì coin cho thấy họ không tin vào khả năng tự lưu ký, không tin vào tính bất biến của on-chain. Họ tin vào hệ thống tài chính truyền thống với các trung gian đáng tin cậy. Điều này đặt ra câu hỏi: liệu sự chấp nhận của tổ chức có thực sự mang lại giá trị cho blockchain, hay chỉ là một cách để các tổ chức kiếm lợi từ câu chuyện mà không cần phải thay đổi?
Tôi đã chứng kiến điều này trong suốt 5 năm qua. Năm 2020, khi MicroStrategy bắt đầu mua Bitcoin, cổ phiếu của họ tăng vọt. Nhưng điều đó không làm cho blockchain trở nên phi tập trung hơn. Nó chỉ làm cho Michael Saylor giàu hơn. Năm 2023, khi BlackRock nộp đơn xin Bitcoin ETF, tin tức làm Bitcoin tăng 20%. Nhưng ETF vẫn là một sản phẩm tài chính truyền thống, không phải là một bước tiến cho công nghệ.
Takeaway: Đừng nhầm lẫn giữa sự chấp nhận của tổ chức và sự chấp nhận của blockchain
Lần tới khi bạn thấy tin tức về 'tổ chức mua vào', hãy dừng lại và hỏi: họ mua gì? Mua coin hay mua cổ phiếu? Câu trả lời sẽ cho bạn biết họ thực sự tin vào phi tập trung hay chỉ đang tìm kiếm lợi nhuận từ câu chuyện.
Và nếu bạn là một builder, đừng xây app cho tổ chức. Hãy xây niềm tin cho cộng đồng. Bởi vì cuối cùng, tổ chức sẽ luôn chọn con đường dễ dàng nhất – con đường của chứng khoán, không phải của blockchain.
Hãy nhìn vào dữ liệu: trong bear market 2022, các tổ chức đã mua hơn 2 tỷ đô la cổ phiếu crypto concept, nhưng chỉ mua chưa đến 500 triệu đô la coin trực tiếp (theo ước tính từ các 13F và dữ liệu on-chain). Con số đó nói lên tất cả.
Đừng xây app, hãy xây niềm tin.
Bởi vì niềm tin mới là thứ tồn tại qua các chu kỳ, không phải cổ phiếu hay token. Và khi bạn xây được niềm tin, tổ chức sẽ đến với bạn, không phải bằng cách mua cổ phiếu của bạn, mà bằng cách tham gia vào hệ sinh thái của bạn. Đó mới là sự chấp nhận thực sự.
