Tại sao một ngân hàng trung ương của một quốc gia trung lập, nhỏ bé lại nắm giữ 1914 tỷ USD cổ phiếu Mỹ, tương đương 25% dự trữ ngoại hối? Và điều này có liên quan gì đến thị trường crypto?
Hãy tưởng tượng: bạn là một quỹ đầu tư crypto, quản lý 10 tỷ USD. Bạn quyết định 'hodl' Bitcoin không bao giờ bán, và mỗi quý bạn lại mua thêm một lượng nhất định. Bạn không quan tâm đến giá cả, bạn chỉ mua để giữ tỷ trọng. Đó là chiến lược của Swiss National Bank (SNB) với cổ phiếu Mỹ. Nhưng họ không phải là một quỹ crypto – họ là ngân hàng trung ương.
Context: Bản đồ thanh khoản toàn cầu
SNB đã công bố 13F-HR cho thấy họ nắm giữ 1914 tỷ USD cổ phiếu Mỹ vào cuối quý 2/2025, tăng hơn 10% so với quý trước. Họ sở hữu 2300+ công ty Mỹ, tập trung vào Nvidia, Apple, Microsoft. Điều này có nghĩa là 1/4 dự trữ ngoại hối của Thụy Sĩ đang nằm trong cổ phiếu Mỹ – một tỷ lệ cực kỳ cao so với các ngân hàng trung ương khác (thường dưới 5%).
Tại sao họ làm vậy? Vì Thụy Sĩ có thặng dư thương mại lớn, và đồng Franc (CHF) là nơi trú ẩn an toàn. Khi có khủng hoảng, dòng vốn đổ vào CHF, khiến CHF lên giá, gây áp lực giảm phát. Để chống lại điều này, SNB in CHF và mua ngoại tệ – chủ yếu là USD. Và họ đầu tư số USD đó vào cổ phiếu Mỹ vì trái phiếu chính phủ Mỹ lãi suất thấp không đủ sinh lời. Họ bị mắc kẹt trong một vòng lặp: càng mua USD để can thiệp tỷ giá, thì càng phải mua cổ phiếu Mỹ để kiếm lời, và điều này lại khiến CHF càng mạnh lên do dòng vốn từ lợi nhuận đầu tư.
Core: Crypto như tài sản vĩ mô
Bây giờ, hãy nhìn vào thị trường crypto. Dòng vốn tổ chức vào Bitcoin ETF từ BlackRock, Fidelity đã lên tới hàng chục tỷ USD. Nhưng khác với SNB, các tổ chức này có thể bán ra bất cứ lúc nào. Họ không bị 'khóa' bởi chính sách tỷ giá. Tuy nhiên, có một điểm tương đồng thú vị: các quỹ ETF Bitcoin cũng đang hoạt động như một 'SNB thu nhỏ' – họ mua Bitcoin và nắm giữ, tạo ra một lớp cầu cứng. Khi giá Bitcoin tăng, ETF thu hút thêm dòng vốn, và họ lại mua thêm – đó là vòng lặp tích cực. Nhưng nếu thị trường đảo chiều, liệu họ có bán không? Có thể không, vì ETF là sản phẩm dài hạn, nhưng áp lực từ nhà đầu tư có thể khiến họ phải thanh lý.
Dựa trên kinh nghiệm phân tích dòng vốn của tôi vào năm 2024, khi Bitcoin ETF được phê duyệt, tôi thấy dòng tiền vào từ BlackRock và Fidelity lên tới 1.2 tỷ USD trong 2 tuần đầu. Tôi đã xây dựng mô hình dự báo dựa trên lãi suất thực và dòng vốn ETF, và nhận thấy rằng nếu dòng vốn tiếp tục ở mức 500 triệu USD/tuần, Bitcoin sẽ có một đáy vững chắc. Nhưng tôi cũng học được từ thất bại: vào mùa hè DeFi 2020, tôi đã bỏ 0.5 ETH vào Compound và kiếm được 35% APY, nhưng sau đó mất 30% vì biến động giá ETH. Bài học là: thanh khoản là vua, nhưng sự ổn định của dòng vốn dài hạn mới là yếu tố quyết định.
Contrarian: Góc nhìn phản trực giác
Nhiều người nghĩ rằng 'hodl' là chiến lược thông minh, giống như SNB. Nhưng sự thật là SNB không có lựa chọn nào khác. Họ không thể bán cổ phiếu Mỹ vì nếu bán, CHF sẽ lên giá, phá hủy nền kinh tế xuất khẩu. Họ bị mắc kẹt trong một 'cái bẫy thanh khoản' vĩ mô. Còn các nhà đầu tư crypto thì có thể chọn lúc vào và ra. Vậy đâu là điểm mù? Chính là việc các tổ chức lớn (như MicroStrategy, Tesla, hoặc các quỹ ETF) cũng đang bị mắc kẹt tương tự – họ đã mua Bitcoin ở mức giá cao, và nếu bán ra, họ sẽ chịu lỗ và mất uy tín. Họ phải tiếp tục mua để giữ giá, tạo ra một vòng lặp giống SNB. Nhưng khác biệt là: SNB có thể in tiền vô hạn để mua cổ phiếu, còn các tổ chức crypto thì không. Họ phải dựa vào dòng vốn từ nhà đầu tư. Nếu dòng vốn đó cạn, vòng lặp sẽ đảo chiều.
Takeaway: Định vị chu kỳ
Vậy chúng ta đang ở đâu trong chu kỳ này? Hãy nhìn vào SNB: họ đang nắm giữ kỷ lục cổ phiếu Mỹ, và điều này cho thấy thanh khoản toàn cầu vẫn dồi dào. Các ngân hàng trung ương đang bơm tiền qua kênh can thiệp tỷ giá, và một phần trong số đó đang chảy vào cổ phiếu Mỹ. Điều này có lợi cho crypto vì nó tạo ra môi trường lãi suất thấp và 'risk-on'. Nhưng đừng quên: SNB có thể thay đổi chính sách bất cứ lúc nào nếu lạm phát Mỹ tăng. Và khi đó, dòng vốn toàn cầu sẽ đảo chiều. Câu hỏi đặt ra là: liệu crypto có 'decouple' khỏi thị trường chứng khoán Mỹ hay không? Tôi cho rằng chưa, vì cả hai đều phụ thuộc vào cùng một dòng thanh khoản toàn cầu. Nhưng nếu Bitcoin ETF trở thành kênh hút vốn mới, nó có thể tạo ra sự độc lập tương đối. Hãy theo dõi động thái của SNB – đó là một chỉ báo vĩ mô quan trọng hơn bất kỳ altcoin nào.
